Öğrenci Iken Yatırım Yapmak Mümkün mü?

Öğrencilik, gelirin en düşük olduğu ama zamanın en bol olduğu dönemdir. Yatırımda ise getiriyi belirleyen iki değişkenden biri anapara, diğeri süredir. Anapara tarafında dezavantajlı olan bir öğrenci, süre tarafında 30-40 yaşındaki birine göre 10-15 yıl önde başlar. Bu yüzden "öğrenci yatırım" konusu, "param yok, sonra bakarım" cümlesiyle geçiştirilecek kadar önemsiz değil.

Aşağıda önce küçük tutarların matematiğine, sonra adım adım nasıl başlanacağına, en sonda da yeni başlayanın en pahalıya ödediği hatalara bakacağız.

Küçük tutarlar gerçekten fark yaratıyor mu?

Varsayımsal bir örnek: ayda 250 TL yatırıldığını ve yıllık ortalama %20 nominal getiri elde edildiğini kabul edelim (bu bir tahmin değil, bileşik etkiyi göstermek için seçilmiş bir varsayım).

Tablodan çıkan iki sonuç önemli: birincisi, kısa vadede toplam birikimin neredeyse tamamı sizin yatırdığınız paradan gelir, getiriden değil. İkincisi, getirinin payı süre uzadıkça hızlanır. Yani lisans süresi boyunca yaptığınız yatırımın asıl kazancı, dört yıl sonunda elinizde kalan tutar değil; alışkanlık ve o alışkanlığın 10 yıl sonraki bileşik etkisidir. Nominal getirinin bir kısmının enflasyonla eridiğini de unutmamak gerekir; anlamlı olan reel getiridir.

Adım adım başlangıç planı

1. Nakit akışınızı bir ay boyunca ölçün. Yatırım, harcamalardan artan paranın işidir. Burs, aile desteği, part-time gelir gibi girişleri ve kira, ulaşım, yemek, abonelik gibi çıkışları yazmadan ne kadar yatırım yapabileceğinizi bilemezsiniz. Aylık bütçe planlaması ve sıfırdan tasarrufa başlama konularındaki temel yaklaşımlar bu adımın omurgasıdır.
2. Küçük de olsa bir acil durum tamponu kurun. Klasik tavsiye 3-6 aylık gider, ancak öğrenci için bu hedef caydırıcı olabilir. Daha gerçekçi bir başlangıç: 1 aylık zorunlu giderinizi kolay bozdurulabilir bir yerde tutmak. Tamponu olmayan yatırımcı, telefonu bozulduğunda yatırımını zararına satmak zorunda kalır ki bu, getiri hesaplarını anlamsız kılar.
3. Borç varsa faiz karşılaştırması yapın. Kredi kartı gecikme faizi veya nakit avans maliyeti, gerçekçi bir yatırım getirisinden neredeyse her zaman yüksektir. %60 maliyetli bir borcu ödemek, %25 getiri beklentisiyle yatırım yapmaktan matematiksel olarak üstündür. Faizin nasıl hesaplandığını bilmek burada doğrudan para kazandırır.
4. Doğru hesabı açın. Yatırım için genellikle bir vadesiz hesap, bir de aracı kurum/banka yatırım hesabı gerekir. Hesap türleri arasındaki masraf ve faiz farkları küçük bakiyelerde oransal olarak büyük etki yapar; 200 TL'lik yatırımda 15 TL komisyon, peşinen %7,5 kayıptır.
5. Maliyeti düşük, anlaşılır araçlarla başlayın. Aşağıdaki karşılaştırma, kategorileri kabaca konumlandırmak için: